กติกาสามข้อของ Ankur Sethi อ่านแล้วเหมือนตั้งใจทำให้ตัวเองทำงานช้าลง ใจความคือห้าม AI ลงมือกับไฟล์ในโปรเจกต์เอง อยากแก้ตรงไหนให้พิมพ์โชว์ไว้ในแชท แล้วคนเป็นฝ่ายพิมพ์ตามลงไฟล์เองทีละบรรทัด เขาเป็นนักพัฒนาเจ้าของบล็อก ankursethi.com และวางกติกาชุดนี้ไว้ในไฟล์คำสั่งประจำตัวของเอเจนต์ AI ครบทุกโปรเจกต์ส่วนตัวที่เขาทำ

เขาเรียกวิธีของตัวเองว่าไร้ประสิทธิภาพอย่างร้ายแรงและออกจะน่าขำ ซึ่งก็ไม่ผิด เพราะโค้ดที่พร้อมใช้อยู่ในแชทตรงหน้าแล้ว ยังต้องเอามาพิมพ์ใหม่ทีละตัวอักษร แต่เขาใช้วิธีนี้มาหลายเดือน และเขียนไว้ในบทความวันที่ 2 สิงหาคม 2026 ว่าจะใช้ต่อไปให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้

คำถามที่ตามมาหลังใช้ AI เขียนโค้ดไปสักพักคือ ทำแบบนี้ต่อไปเรื่อยๆ แล้วเราจะยังเก่งขึ้นอยู่ไหม หรือกำลังเก่งขึ้นเฉพาะเรื่องสั่งงาน แล้วอ่อนลงในเรื่องที่เหลือ กติกาสามข้อนี้คือคำตอบหนึ่งที่ลงมือทำได้จริง และมันไม่ได้ไปแตะที่เครื่องมือเลย มันแตะที่ว่าใครเป็นคนพิมพ์

หนี้ที่ชื่อ cognitive debt เริ่มก่อตัวตอนไหน

เขาเล่าว่าตัวเองยังใช้ AI ช่วยเขียนโค้ดอยู่ และมันดีมากกับงานส่วนที่น่าเบื่อ แต่พอสั่งให้มันปั้นทั้งฟีเจอร์จบในทีเดียว ของที่เหลืออยู่ตรงหน้าคือฟีเจอร์ที่ใช้งานได้จริง กับความรู้สึกไม่พอใจและงงว่ามันทำงานยังไง

ตัวอย่างที่เขายกคือเรื่องเพิ่มระบบแท็กให้เว็บไซต์ตัวเอง เขาไม่อยากนั่งไล่เอกสารของ Django เพื่อหาวิธีทำเลยแม้แต่นิดเดียว แต่ถึงงานจะน่าเบื่อแค่ไหน เขาก็ยังอยากรู้อยู่ดีว่าของที่ได้มาทำงานยังไง งานที่น่าเบื่อไม่ใช่เหตุผลที่จะยกความเข้าใจทั้งก้อนให้เครื่องไป

พอปล่อยให้ AI เดินเข้าออกไฟล์ในโปรเจกต์ได้อิสระ สิ่งที่สะสมขึ้นทุกวันคือหนี้ที่เขาเรียกว่า cognitive debt แปลตรงตัวคือหนี้ความเข้าใจ โค้ดใช้งานได้ตั้งแต่วันนี้ ส่วนความเข้าใจว่ามันทำงานยังไง ค้างไว้เป็นหนี้ที่ยังไม่ได้จ่าย

วันที่ต้องจ่ายคืนหน้าตาประมาณนี้ โปรเจกต์โตขึ้น ไฟล์เยอะขึ้น แล้ววันหนึ่งก็เจอบั๊กที่สั่ง AI แก้กี่รอบก็ไม่หาย พอเปิดไฟล์ขึ้นมาดูเองถึงรู้ว่าอ่านโค้ดที่ตัวเองเป็นคนกดรับไม่ออก และไม่รู้ด้วยซ้ำว่าควรเริ่มไล่จากบรรทัดไหน

ทางออกตามตำราคือนั่งรีวิว PR ทีละบรรทัด

วิธีที่ควรจะแก้ปัญหานี้ได้คืออ่านโค้ดทุกบรรทัดที่ AI เขียนก่อนรับเข้าโปรเจกต์ เขาสรุปภาพของปี 2026 ไว้สั้นๆ ว่าหุ่นยนต์เป็นฝ่ายเปิด PR หรือคำขอรวมโค้ดเข้ามา ส่วนคนเป็นฝ่ายนั่งอ่านทีละบรรทัดแล้วกดรวมให้

แต่เขาบอกตรงๆ ว่าไม่สนุกเลย โค้ดที่ AI เขียนมักยาวเป็นร้อยบรรทัด ใส่การกันพลาดไว้เกินความจำเป็น คอมเมนต์ที่แปะมาก็ไม่ได้ช่วยให้เข้าใจอะไรเพิ่ม และที่หนักที่สุดคือมันผิดแบบเนียน ผิดในแบบที่สายตากวาดผ่านไปได้โดยไม่สะดุด

เขาแยกให้ชัดว่าถ้าเป็นงานที่นายจ้างสั่ง เขาก็ยอมฝืนใจนั่งรีวิวอยู่ดี แต่โปรเจกต์ส่วนตัวต้องสนุกก่อนเป็นอันดับแรก และความสนุกของมันอยู่ที่กระบวนการ ไม่ใช่ที่ผลลัพธ์

คำถามของเขาจึงเปลี่ยนรูปเป็นว่า จะโยนงานน่าเบื่อให้ AI ยังไง โดยไม่ยกการควบคุมงานและความคิดของตัวเองให้มันไปด้วย

กติกา 3 ข้อ ที่วางลงไฟล์ CLAUDE.md หรือ AGENTS.md ได้เลย

คำตอบของเขาอยู่ในไฟล์คำสั่งเอเจนต์ คือไฟล์ข้อความธรรมดาที่วางไว้ในโปรเจกต์ แล้ว AI จะอ่านมันก่อนลงมือทุกครั้ง เครื่องมือแต่ละตัวเรียกชื่อไฟล์นี้ต่างกันไป เช่น CLAUDE.md หรือ AGENTS.md และข้อความชุดนี้คือของที่เขาใส่ไว้ในโปรเจกต์ส่วนตัวทุกตัว

I want to understand every line of code that goes into this project. Never create, edit, move, rename, or delete project files unless I explicitly ask you to do so. Instead, show me every proposed edit in the chat so I can type it in manually.

Do not run commands that modify project files, install dependencies, or change repository state unless I explicitly request that action. Instead, show me those commands in the chat so I can run them manually.

I'm an experienced developer. Do not explain syntax, APIs, programming concepts, or implementation details unless explicitly asked.

ข้อแรกปิดมือของ AI ไม่ให้แตะไฟล์ในโปรเจกต์ ทั้งสร้างไฟล์ใหม่ แก้ของเดิม ย้ายที่ เปลี่ยนชื่อ ไปจนถึงลบทิ้ง ทุกการแก้ที่มันคิดไว้ต้องพิมพ์โชว์ในแชท แล้วคนเป็นฝ่ายพิมพ์ลงไฟล์เอง

ข้อสองปิดอีกทางหนึ่ง คือคำสั่งที่รันแล้วโปรเจกต์เปลี่ยนสภาพ ทั้งคำสั่งที่ไปแก้ไฟล์ ติดตั้งไลบรารีเพิ่ม หรือเปลี่ยนสถานะของ repository ที่เก็บโค้ด ทั้งหมดนี้ให้มันพิมพ์โชว์ไว้ในแชทเฉยๆ แล้วคนเป็นฝ่ายกดรันเอง

ข้อสามไม่เกี่ยวกับไฟล์ แต่เกี่ยวกับความยาวของคำตอบ เขาบอก AI ว่าตัวเองเขียนโค้ดมานานแล้ว จึงไม่ต้องมาไล่อธิบาย syntax หรือไวยากรณ์โค้ด ไม่ต้องอธิบาย API หรือวิธีเรียกใช้ของที่คนอื่นเขียนไว้ รวมถึงคอนเซปต์การเขียนโปรแกรม และรายละเอียดวิธีลงมือทำ ถ้าไม่ได้ถามตรงๆ ผลคือแชทสั้นลง เหลือแต่โค้ดที่ต้องพิมพ์จริงๆ

กติกาแบบนี้ไม่ใช่ทางเดียวที่คุมเอเจนต์ได้ อีกทางคือใส่เครื่องมือคุมไว้ก่อนปล่อยมันทำงาน ทั้งจำกัดปริมาณโค้ดที่มันเขียนและคุมงบไม่ให้บาน แต่ทางนั้นยังปล่อยให้เครื่องเป็นคนพิมพ์ลงไฟล์อยู่ดี ส่วนกติกาสามข้อนี้ตัดสิทธิ์การพิมพ์ออกทั้งหมด

ราคาที่จ่ายคือความเร็วที่หายไป

เขาไม่กลบเรื่องนี้ ใช้ AI แบบนี้ยังเร็วกว่าไม่ใช้ AI เลย แต่ช้ากว่าคนที่ยอมให้เครื่องคิดแทนทั้งหมดชัดเจน ตัวเลขที่เขาให้ไว้คือ แทนที่จะเร็วขึ้นสิบเท่า เขาน่าจะเร็วขึ้นแค่สองเท่า

แต่ของที่เขาบอกว่าได้กลับมาแทนความเร็วที่หายไป คือความเข้าใจโค้ดของตัวเองที่ลึกกว่าเดิม

วิธีนี้ออกแบบมาบนโปรเจกต์ส่วนตัวที่ไม่มีใครมาเร่ง พอเป็นงานทีมที่มีเดดไลน์จ่อ โจทย์จะย้ายไปอีกเรื่องหนึ่ง คือองค์กรมีระบบตัดสินใจหรือเปล่า ไม่ใช่เรื่องว่าใครเป็นคนพิมพ์

สี่อย่างที่ได้กลับมาระหว่างนิ้วขยับ

ความช้าที่แลกไปไม่ได้หายไปเปล่าๆ เขาแจกแจงของที่ได้กลับมาไว้สี่อย่าง และทั้งสี่อย่างเกิดขึ้นระหว่างพิมพ์ ไม่ใช่หลังพิมพ์เสร็จ

• ภาพในหัวว่าโค้ดใหม่ไปต่อกับของเดิมตรงไหน สำหรับคนที่อยากแก้เองเป็นในรอบต่อไป พิมพ์ไปทีละบรรทัดแล้วเห็นเองว่าโค้ดชุดนี้ทำงานยังไง ตรงไหนไม่เข้าใจ เช่น API หรือ algorithm ขั้นตอนคำนวณที่ไม่เคยเจอ ก็หยุดไปเปิดอ่าน หรือย้อนถาม AI ให้อธิบายเฉพาะตรงนั้นได้เลย
• จังหวะที่ช้าพอจะจับผิดเครื่องได้ สำหรับคนที่เคยโดนโค้ดผิดแบบเนียนเล่นงาน พอต้องพิมพ์เองก็ช้าลงเองโดยอัตโนมัติ และความเร็วระดับนั้นพอจะเห็นจุดที่ AI มั่วขึ้นมาเอง หรือจุดที่มันเลือกออกแบบผิดทาง
• โอกาสเกลาโค้ดตอนที่ยังเกลาง่าย สำหรับคนที่ทนอ่านโค้ดคนละสไตล์กับตัวเองไม่ไหว ระหว่างพิมพ์ก็จัดโครงสร้างใหม่ ตัดส่วนเกิน เติมคอมเมนต์ และดัดให้เข้ากับสไตล์ที่ตัวเองอ่านสบายไปพร้อมกัน
• แผนที่ของโปรเจกต์ทั้งก้อน ข้อที่เขาบอกว่าสำคัญที่สุด คือรู้ว่าความสามารถแต่ละอย่างไปนั่งอยู่ตรงไหนของโค้ด จะแก้อะไรก็รู้ทันทีว่าต้องเปิดไฟล์ไหน และแผนที่ก้อนนี้ย้อนกลับไปช่วยให้สั่งงาน AI รอบต่อไปตรงจุดขึ้นด้วย

คนที่จำได้ว่าโค้ดแต่ละส่วนไปอยู่ตรงไหน สั่งงาน AI ได้แม่นกว่าคนที่ต้องอธิบายโปรเจกต์ตัวเองใหม่ทุกครั้งที่เปิดแชท

คำแนะนำเก่าที่กลับมาใช้ได้พอดี

ตอนหัดเขียนโค้ดสมัยวัยรุ่น เขาเคยได้ยินรุ่นพี่โปรแกรมเมอร์บอกซ้ำๆ ว่าอย่าคัดลอกโค้ดมาวางในโปรเจกต์ ถ้าเรียนจากหนังสือ ให้พิมพ์ตัวอย่างในเล่มลงเครื่องเองแล้วรันให้ได้ ถ้าเจอคำตอบจากบล็อกหรือในกระทู้ ให้พิมพ์ตามแล้วดัดให้เข้ากับโค้ดของตัวเองจนเข้าใจครบทุกบรรทัด

เขาบอกว่าการพิมพ์โค้ดที่ AI เขียนลงไฟล์ ให้ความรู้สึกเหมือนกระบวนการเรียนรู้ชุดนั้นเป๊ะๆ มันอาจไม่ใช่วิธีทำงานกับ AI ที่คุ้มที่สุด แต่เขาเลือกความเข้าใจมาก่อนความเร็ว และใช้มาหลายเดือนแล้วก็ยังไปได้ดี

เขาห่วงว่าทั้งวงการซอฟต์แวร์กำลังก่อหนี้ก้อนเดียวกันนี้ไว้มหาศาล และวันจ่ายคืนใกล้เข้ามาแล้ว จนถึงวันที่ไม่มีใครตอบได้ว่าระบบดิจิทัลที่โลกใช้กันอยู่ ประกอบขึ้นมาจากอะไรบ้าง ตัวเขาคนเดียวเปลี่ยนทั้งวงการไม่ได้ สิ่งที่ทำได้คือเข้าใจซอฟต์แวร์ทุกตัวที่ตัวเองปล่อยออกไป และถ้าทำได้น้อยกว่านั้น เขาถือว่าเป็นความบกพร่องในวิชาชีพ

ของที่ต้องลงมือจริงๆ จึงมีแค่เปิดไฟล์คำสั่งเอเจนต์ในโปรเจกต์ตัวเอง แล้ววางกติกาสามข้อนั้นลงไป ใช้เวลาไม่ถึงสิบนาที จากนั้นลองอยู่กับมันสักหนึ่งสัปดาห์ ไม่ชอบก็ลบทิ้งเมื่อไหร่ก็ได้

กติกาข้อ 1 กับข้อ 2 จบประโยคเหมือนกัน คือให้ AI โชว์ของที่คิดไว้ แล้วคนเป็นฝ่ายลงมือเอง สมองที่คิดโค้ดยังเป็นของเครื่องเหมือนเดิม สิ่งที่ย้ายกลับมาอยู่ที่คนคือขั้นตอนสุดท้ายขั้นเดียว

ที่มา: บทความ Prevent cognitive debt by manually retyping LLM-generated code จาก ankursethi.com