จับผิด AI | AI วันแรก ฉบับเข้าใจง่าย | Vibe Coding Thailand$ cat 13-catch-mistakes.md บทที่ 13จับผิด AI
คุณนกให้ AI ช่วยหาว่าเอกสารที่ต้องใช้ยื่นเรื่องหนึ่งมีอะไรบ้าง คำตอบออกมาเป็นข้อๆ เรียบร้อยสวยงาม มีทั้งชื่อแบบฟอร์มพร้อมรหัส จำนวนวันทำการ และค่าธรรมเนียม ครบทุกอย่างที่อยากรู้
แต่พอคุณนกไปถึงสถานที่จริง เจ้าหน้าที่กลับบอกว่าไม่มีแบบฟอร์มรหัสนั้น
ความผิดพลาดแบบนี้ไม่ได้เกิดขึ้นนานๆ ครั้ง แต่มันเป็นอาการปกติของเครื่องมือชนิดนี้ และบทนี้จะช่วยไม่ให้เกิดเรื่องแบบนี้ซ้ำอีก
มันผิดแบบไหน
เอกสารทางการของ OpenAI ระบุเรื่องนี้ไว้หลายแห่ง หน้าหนึ่งบอกว่า ChatGPT ทำผิดพลาดได้ จึงต้องตรวจสอบข้อมูลสำคัญ โดยเฉพาะคำถามที่ขึ้นอยู่กับวัน เวลา หรือสถานที่ ส่วนอีกหน้าหนึ่งระบุว่าบางครั้งมันแต่งเรื่องขึ้นมาเอง และผลลัพธ์อาจไม่ถูกต้อง ไม่จริง หรือชวนให้เข้าใจผิดได้
จุดที่ทำให้มันอันตรายไม่ใช่ตัวความผิด แต่เป็นหน้าตาของความผิด
เวลาคนเดาไม่ออก มักจะพูดว่าไม่แน่ใจหรือพูดอ้อมๆ แต่เครื่องมือนี้ไม่มีอาการนั้น มันตอบผิดด้วยน้ำเสียงเดียวกับตอนตอบถูก จัดหน้าเป็นข้อๆ เรียบร้อยเท่ากัน ใส่รายละเอียดครบเท่ากัน ความมั่นใจในคำตอบจึงไม่ใช่ตัวบอกเลยว่าถูกหรือผิด
ห้าจุดที่มันผิดบ่อยที่สุด
จำห้าอย่างนี้ไว้ แล้วจะรู้ว่าต้องสังเกตตรงไหน
- ชื่อเฉพาะที่ฟังดูสมจริง ชื่อแบบฟอร์ม รหัสเอกสาร ชื่อหน่วยงาน ชื่อหนังสือ ชื่อกฎหมายพร้อมมาตรา ซึ่งนี่คือจุดที่คุณนกเจอ
- ตัวเลขที่ต้องคำนวณ ยอดรวม เปอร์เซ็นต์ จำนวนวัน การหารแบ่ง เพราะมันคิดเลขพลาดได้โดยที่ผลลัพธ์ยังดูสมเหตุสมผล
- ของที่เพิ่งเปลี่ยน ราคา ระเบียบ ขั้นตอนราชการ เงื่อนไขบริการ เพราะของพวกนี้เปลี่ยนตลอดและมันอาจตอบจากข้อมูลเก่า
- เรื่องที่ขึ้นกับวันเวลาและสถานที่ เช่น คำว่าวันนี้ พรุ่งนี้ ใกล้ฉัน หรือเปิดกี่โมง
- รายละเอียดที่เราไม่ได้บอกแต่โผล่มาในคำตอบ อันนี้สังเกตง่ายที่สุดและคนมองข้ามบ่อยที่สุด เพราะถ้าในคำตอบมีข้อมูลที่เราไม่เคยพิมพ์เข้าไป และมันไม่ได้ไปหามาจากไหน แปลว่ามันแต่งเติมขึ้นมาเอง
สามท่าตรวจที่ทำได้ในแอปเลย
ท่าที่ 1 · ให้มันไปหามาจากเว็บแล้วดูแหล่ง
ChatGPT ค้นเว็บได้ และเอกสารทางการระบุว่าผู้ใช้แผนฟรีก็ใช้ได้ หัวใจของท่านี้ไม่ใช่แค่การได้ข้อมูลที่ใหม่กว่า แต่คือมันต้องบอกด้วยว่าเอามาจากไหน
วิธีที่ตรงที่สุดคือถามใหม่พร้อมสั่งให้มันค้นเว็บไปด้วย
พอได้คำตอบแล้ว เอกสารทางการอธิบายว่าคำตอบที่ใช้การค้นเว็บอาจมีการอ้างอิงแทรกอยู่ในเนื้อความ สามารถกดที่ตัวอ้างอิงเพื่อเปิดดูหน้าต้นทางได้ และถ้าไม่เห็นการอ้างอิงในเนื้อความ ให้กด Sources ใต้คำตอบ เพื่อเปิดแผงรวมแหล่งข้อมูลที่มันใช้
คำตอบจาก ChatGPT ที่ใช้การค้นเว็บ มีหัวข้อสิ่งที่หาไม่เจอ บอกว่าหาตัวเลขบนหน้าทางการของกรมการกงสุลไม่พบ และมีปุ่ม Sources อยู่ใต้คำตอบ
ผลจริงจากพรอมต์กล่องบน · ประโยคที่สั่งว่าอย่าเดาทำงานจริง มันแยกให้เห็นเลยว่าตัวเลขที่ตอบมาได้จากเว็บรวมข้อมูลภาครัฐ ส่วนหน้าของกรมการกงสุลที่ควรเป็นแหล่งหลักนั้นมันเปิดแล้วไม่เจอตัวเลข จึงไม่เดาให้ · ปุ่ม Sources ในกรอบเขียวคือที่ที่กดเข้าไปดูหน้าต้นทางได้
กดเข้าไปดูจริง อย่าดูแค่ว่ามีลิงก์แล้ววางใจ เพราะบางครั้งเมื่อเปิดลิงก์เข้าไป กลับไม่พบข้อความที่มันอ้างอยู่ในหน้านั้นเลย
อีกวิธีที่เร็วกว่าสำหรับคำตอบที่ได้มาแล้ว เอกสารทางการระบุว่าให้กดไอคอนรีเฟรชแล้วเลือก Try again เพื่อให้มันค้นเว็บแล้วตอบใหม่อีกครั้งได้
ท่าที่ 2 · ถามกลับด้วยคำถามที่ไม่ชี้นำ
คำถามชี้นำมักทำให้ได้คำตอบที่เราอยากได้ยิน ไม่ใช่คำตอบที่ถูกต้องตามจริง
- คำถามชี้นำ แน่ใจนะว่าต้องใช้แบบฟอร์มนี้
- คำถามที่ใช้ได้ ข้อไหนในคำตอบเมื่อกี้ที่ยังยืนยันจากแหล่งทางการไม่ได้บ้าง
- คำถามที่ใช้ได้ ถ้าข้อมูลนี้ผิด จะผิดตรงไหนได้บ้าง
- คำถามที่ใช้ได้ เรื่องนี้เปลี่ยนบ่อยไหม ข้อมูลที่ตอบมาน่าจะเป็นของช่วงไหน
คำถามเหล่านี้ได้ผลดีเพราะไม่ได้สั่งให้มันยืนยันคำตอบตัวเอง แต่ขอให้มันช่วยชี้จุดอ่อนของตัวเอง
ท่าที่ 3 · ไปดูของจริงเมื่อเรื่องนั้นมีของจริงให้ดู
ท่านี้ไม่มีเทคนิคอะไร แต่เป็นท่าที่ขาดไม่ได้
สำหรับเรื่องที่มีหน้าทางการอยู่ เช่น ระเบียบราชการ ราคาสินค้า เวลาทำการ หรือเงื่อนไขบริการ ควรเปิดหน้านั้นอ่านด้วยตัวเอง สิ่งที่ ChatGPT ช่วยได้จริงในกรณีนี้คือช่วยย่อยหน้านั้นให้อ่านง่ายขึ้นหลังจากที่เราเปิดเจอแล้ว ไม่ใช่จำแทนเรา
เส้นตัดสินง่ายๆ ว่าต้องตรวจแค่ไหน
ถามตัวเองข้อเดียวว่า ถ้าอันนี้ผิดแล้วเกิดอะไรขึ้น
- ผิดแล้วแค่เสียเวลาแก้ เช่น ร่างข้อความ ไอเดีย หรือสรุปให้อ่านเอง แค่อ่านผ่านหนึ่งรอบก็พอ
- ผิดแล้วมีคนอื่นเข้าใจผิดตาม เช่น สรุปที่จะส่งให้ทีม หรือข้อความถึงลูกค้า ต้องตรวจตัวเลขและชื่อทุกตัว
- ผิดแล้วเสียเงิน เสียเวลาเดินทาง หรือเสียสิทธิ์ เช่น เอกสารราชการ เงื่อนไขสัญญา หรือวันหมดเขต ต้องเห็นของจริงจากแหล่งทางการก่อนเสมอโดยไม่มีข้อยกเว้น
สิ่งที่ไม่ควรทำเวลาจับผิดได้
พอเจอว่ามันตอบผิด คนส่วนใหญ่มักทำสองอย่างที่ไม่ช่วยแก้ปัญหา
- เลิกใช้ไปเลย ทั้งที่มันยังมีประโยชน์มากกับงานอีกหลายอย่างในเล่มนี้ สิ่งที่ควรเปลี่ยนคือระดับความเชื่อมั่น ไม่ใช่การเลิกใช้งาน
- ต่อว่ามันแล้วถามซ้ำคำถามเดิม เพราะมันจะขอโทษแล้วอาจแต่งคำตอบใหม่ที่ผิดอีกแบบมาให้ ทางที่ได้ผลกว่าคือสั่งให้ไปค้นจากเว็บพร้อมระบุแหล่งข้อมูล หรือเปลี่ยนไปดูของจริง
เมื่อรู้แล้วว่าจะตรวจสอบอย่างไรเวลามันตอบผิด ก็ยังเหลืออีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กัน นั่นคือบางเรื่องต่อให้มันตอบถูก ก็ยังไม่ควรปล่อยให้มันเป็นคนตอบอยู่ดี
อัปเดตล่าสุด: 3 ส.ค. 2569
ความคิดเห็น
ยังไม่มีความคิดเห็น
เป็นคนแรกได้เลย