คนอเมริกันอายุ 18-29 ปี กังวลเรื่อง AI มากกว่าตื่นเต้นแล้ว ตามผลสำรวจใหม่ของ Pew Research Center สำนักวิจัยความคิดเห็นสาธารณะในสหรัฐฯ

การสำรวจรอบนี้สอบถามผู้ใหญ่ทั่วประเทศระหว่างวันที่ 22-28 มิถุนายน 2026 โดยคนอายุ 18-29 ปี 55% ตอบว่า การที่ AI เข้ามาในชีวิตประจำวันมากขึ้นทำให้พวกเขากังวลมากกว่าตื่นเต้น ส่วนปี 2021 ตัวเลขนี้อยู่ที่ 31% ปีนี้เป็นครั้งแรกที่ผู้ตอบกลุ่มนี้เกินครึ่งรู้สึกกังวลมากกว่าตื่นเต้น

ตั้งแต่ปี 2021 เรื่องงานเป็นหนึ่งในเหตุผลที่คนอเมริกันยกขึ้นมาอธิบายความกังวลต่อ AI ส่วนการสำรวจรอบนี้พบว่า คนอายุ 18-29 ปี 73% คิดว่า AI จะทำให้ตำแหน่งงานในสหรัฐฯ ลดลงในอีก 20 ปีข้างหน้า เมื่อสองปีก่อนตัวเลขนี้อยู่ที่ 61%

ตัวเลขชุดนี้มาจากคนอเมริกัน แต่ก็ชวนให้คนทำงานไทยถามตัวเองเหมือนกันว่า ความกังวลนี้มาจากไหน และบอกอะไรเกี่ยวกับงานที่อยู่ตรงหน้าได้บ้าง

ห้าปีที่ความตื่นเต้นเหลือครึ่งเดียว

ถ้าดูภาพรวมของผู้ใหญ่สหรัฐฯ ทุกกลุ่มอายุ ความรู้สึกต่อ AI ขยับไปในทิศทางเดียวกัน คนที่บอกว่ากังวลมากกว่าตื่นเต้นเพิ่มจาก 37% ในปี 2021 เป็น 52% ในปีนี้ ขณะเดียวกัน คนที่บอกว่าตื่นเต้นมากกว่ากังวลลดจาก 18% เหลือ 9% ส่วนที่เหลือตอบว่ารู้สึกทั้งสองอย่างพอๆ กัน

สิ่งที่เปลี่ยนไปไม่ได้มีแค่ระดับความกังวล ช่วงเวลาที่ความกังวลเพิ่มขึ้นก็ต่างกันในแต่ละวัย ความกังวลของคนอายุ 30 ปีขึ้นไปเพิ่มขึ้นเร็วในช่วงสองปีแรกระหว่างปี 2021 ถึง 2023 หลังจากนั้นก็ค่อนข้างนิ่ง ส่วนกลุ่มอายุ 18-29 ปี ยังเพิ่มขึ้นต่อเนื่องมาจนถึงปีนี้

ผลคือช่องว่างระหว่างวัยที่เคยกว้าง ค่อยๆ แคบลงจนแทบไม่เหลือ ระดับความกังวลของคนอายุ 18-29 ปีตอนนี้ใกล้เคียงกับกลุ่มอายุ 30-49 ปี และกลุ่ม 65 ปีขึ้นไปแล้ว กลุ่มที่เมื่อห้าปีก่อนกังวลน้อยกว่าค่าเฉลี่ยของทั้งประเทศ ตอนนี้ให้คำตอบใกล้เคียงกับคนวัยพ่อแม่ของตัวเอง

71% เชื่อว่า AI จะทำให้ตำแหน่งงานลดลง

ความรู้สึกกังวลเป็นเรื่องกว้าง แต่พอถามเจาะลงมาที่เรื่องงาน ตัวเลขก็ชัดขึ้นทันที ผู้ใหญ่สหรัฐฯ 71% คิดว่า AI จะทำให้ตำแหน่งงานในประเทศลดลงในอีก 20 ปีข้างหน้า เพิ่มจาก 64% เมื่อปี 2024 ในทางกลับกัน มีเพียง 5% ที่คิดว่า AI จะสร้างตำแหน่งงานเพิ่ม และ 10% ที่คิดว่าจะไม่ต่างจากเดิมมากนัก ส่วนที่เหลือตอบว่าไม่แน่ใจ

สัดส่วนคนที่คิดว่า AI จะทำให้ตำแหน่งงานในสหรัฐฯ ลดลง แยกตามกลุ่มอายุ

ทุกกลุ่มมีสัดส่วนเพิ่มขึ้น แต่กลุ่มที่เพิ่มขึ้นมากที่สุดคือคนอายุ 18-29 ปี โดยเพิ่มขึ้น 12% ในสองปี ส่วนกลุ่มอื่นเพิ่มขึ้นระหว่าง 3 ถึง 8% คนกลุ่มนี้เคยตอบต่างจากคนวัยทำงานตอนกลางอยู่มาก แต่ตอนนี้ตอบใกล้เคียงกันแล้ว

คนกลุ่มนี้คือคนที่กำลังเข้าตลาดแรงงาน หรือเพิ่งเข้าไปได้ไม่กี่ปี พวกเขาจึงตอบคำถามเรื่องตำแหน่งงานในอีก 20 ปี ในฐานะคนที่ต้องอยู่ในตลาดนั้นตลอดช่วงเวลาดังกล่าว ไม่ใช่คนที่กำลังนับถอยหลังจะออก ในสายงานเขียนโค้ด คำถามแบบเดียวกันลงมาถึงระดับปฏิบัติการแล้ว คือทีมยังต้องรับคนระดับเริ่มต้นอย่างตำแหน่ง junior engineer อยู่ไหมเมื่อ AI เขียนโค้ดได้

ความกังวลไม่ได้มาจากการไม่รู้จัก AI

เรื่องที่ชวนสับสนคือ ความกังวลกับการใช้งานไม่ได้สวนทางกัน คนอายุ 18-29 ปีส่วนใหญ่ใช้แชทบอทอยู่แล้ว แต่ก็มีแนวโน้มมองว่า AI ส่งผลเสียต่อสังคมและต่อตัวเองมากกว่ากลุ่มอายุอื่น

รายละเอียดที่เห็นชัดคือเรื่องความคิดสร้างสรรค์ ในกลุ่มอายุ 18-29 ปี สัดส่วนของคนที่บอกว่าแชทบอทบั่นทอนความคิดสร้างสรรค์ของตัวเองพอๆ กับสัดส่วนของคนที่บอกว่ามันช่วย และคนกลุ่มนี้ยังมองว่า AI ทำให้การสร้างความสัมพันธ์กับผู้คนยากขึ้นด้วย

ผลสำรวจไม่ได้บอกสาเหตุ แต่วัดเพียงว่าคนตอบอะไร อย่างไรก็ดี ผลที่ออกมาชี้ไปทางเดียวกันว่า ความกังวลนี้ไม่ได้เกิดจากคนที่ไม่คุ้นเคยกับเครื่องมือ แต่กลับเกิดในหมู่คนที่ใช้เครื่องมือเหล่านี้อยู่จริง และเห็นทั้งส่วนที่ช่วยให้ทำงานเร็วขึ้นกับส่วนที่เครื่องมือทำแทนได้เอง

ผลสำรวจนี้วัดความรู้สึก ไม่ได้วัดตลาดแรงงาน

สิ่งที่วัดคือความเห็นของคนอเมริกันในช่วงเจ็ดวันของเดือนมิถุนายน 2026 ไม่ใช่จำนวนตำแหน่งงานที่หายไปจริง ถ้าอยากเห็นว่าถามใครบ้างและถามด้วยวิธีไหน เอกสารวิธีการสำรวจ เปิดให้อ่านได้ทั้งฉบับ

คำถามเรื่องงานยิ่งชัด เพราะมันถามถึงอีก 20 ปีข้างหน้า นั่นคือการคาดการณ์ ไม่ใช่การรายงานสิ่งที่เกิดขึ้นแล้ว ตัวเลข 73% จึงไม่ได้แปลว่างานหายไปแล้ว 73% แต่แปลว่าคน 73 ใน 100 คนคาดว่ามันจะเป็นแบบนั้น

ฝั่งผู้เชี่ยวชาญเองก็ยังไม่ลงรอยกัน รายงานฉบับนี้ระบุตรงๆ ว่าประเด็นนี้ยังถกเถียงกันไม่จบ ฝ่ายหนึ่งเตือนว่า AI เป็นภัยต่อตำแหน่งงาน ส่วนอีกฝ่ายแย้งว่ามันจะสร้างงานใหม่ขึ้นมาแทน

การมองสองเรื่องนี้ปนกันส่งผลเสียตามมาทีหลัง ถ้าเอาผลสำรวจความรู้สึกไปใช้แทนข้อมูลตลาดแรงงาน การตัดสินใจเรื่องอาชีพก็จะวางอยู่บนอารมณ์ของคนหมู่มากในอีกประเทศหนึ่ง อารมณ์นั้นขยับได้ทุกปี และไม่เคยบอกว่างานของเราเองเปลี่ยนไปแค่ไหน

แยกตำแหน่งงานออกจากงานย่อยก่อน

คำถามในผลสำรวจอยู่คนละระดับกับคำถามที่เราตอบได้ ผลสำรวจถามถึงจำนวนตำแหน่งงานทั้งประเทศในอีก 20 ปี ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่จะลงมือจัดการได้ในสัปดาห์นี้ แต่สิ่งที่เราลงมือทำได้คืองานย่อยที่ประกอบกันเป็นหนึ่งตำแหน่ง

ตำแหน่งงานหนึ่งไม่ใช่งานก้อนเดียว แต่ประกอบด้วยงานย่อยหลายสิบอย่างที่รวมอยู่ภายใต้ชื่อเดียวกัน ทำสไลด์ · ตอบอีเมล · สรุปประชุม · ตรวจตัวเลข · คุยกับลูกค้าที่กำลังโมโห · ตัดสินใจว่าอะไรไม่ต้องทำ งานเหล่านี้แตกต่างกัน และไม่มีเหตุผลให้เชื่อว่าเครื่องมือชุดเดียวจะกระทบงานทุกอย่างเท่ากัน

วิธีที่ใช้เวลาไม่นานคือเขียนรายการงานที่ทำจริงในสัปดาห์ที่ผ่านมาออกมาให้ครบ แล้วแบ่งเป็นสองกอง กองแรกคืองานที่ดูผลลัพธ์แล้วรู้ได้ทันทีว่าถูกหรือผิด เช่น ร่างที่อ่านจบแล้วรู้เลยว่าใช้ได้หรือไม่ได้ กองที่สองคืองานที่ต้องอาศัยบริบทซึ่งไม่มีบันทึกไว้ในเอกสาร เช่น รู้ว่าลูกค้ารายนี้เคยไม่พอใจเรื่องอะไรมาก่อน หรือรู้ว่าทีมไหนจะขวางถ้าเสนอแบบนี้

เท่าที่เห็นจากเครื่องมือที่ใช้กันอยู่ตอนนี้ งานกองแรกคือส่วนที่ AI ทำได้ก่อน เพราะมีคำตอบให้ตรวจ ส่วนกองที่สองยังต้องพึ่งคนที่อยู่ในเหตุการณ์ การรู้ว่างานของตัวเองหนักไปทางกองไหนจึงเป็นข้อมูลที่ใช้ได้จริงกว่าตัวเลข 73% เพราะเราเลือกได้เองว่าจะรับงานแบบไหน ฝึกอะไร และยืนตรงไหนในทีม

ถ้ารายการนั้นชี้ว่าต้องเริ่มจากพื้นฐานของเครื่องมือก่อน คอร์สเรียน AI ฟรีจากบริษัทที่ทำ AI เอง เป็นทางเลือกหนึ่งที่ตรงจุด เพราะได้เห็นจากคนที่สร้างมันว่าเครื่องมือทำอะไรได้จริงและทำอะไรไม่ได้ ซึ่งเป็นข้อมูลคนละชุดกับความรู้สึกที่ผลสำรวจวัด

คนอเมริกันกำลังกังวลถึงอนาคตอีกยี่สิบปีที่ยังไม่มีใครเห็น ส่วนสิ่งที่วัดได้จริงในสัปดาห์นี้คืองานชิ้นไหนของเราที่เปลี่ยนวิธีทำไปแล้ว ทั้งที่ชื่อตำแหน่งยังเหมือนเดิมทุกตัวอักษร

---

ที่มา: เอกสารทางการของ Pew Research Center