AI ไม่รู้เรื่องเมื่อวาน
ถาม AI เรื่องข่าวเมื่อวาน ทำไมไม่รู้ เพราะ AI หยุดอ่านข้อความตั้งแต่วันที่บริษัทสร้างเสร็จ ของใหม่ที่เกิดหลังจากนั้นไม่อยู่ในสมองมัน
ลองถาม AI ดู "เมื่อวานนี้มีข่าวอะไรบ้าง" AI ส่วนใหญ่จะตอบว่าไม่รู้ หรือบางที ก็แต่งข่าวขึ้นมาเฉยๆ ทำไมถึงเป็นแบบนี้ ทั้งที่ AI ฉลาดมากเรื่องอื่น
AI สร้างจากการอ่านครั้งใหญ่ครั้งเดียว
ตอนสร้าง AI 1 ตัว บริษัทใช้เวลาหลายเดือน เอาข้อความเยอะมากมาให้มันอ่าน เป็น พันล้านหน้า เมื่อการอ่านนั้นจบ AI ก็ไม่ได้อ่านอะไรเพิ่มอีกเลย
วันสุดท้ายของการอ่าน เรียกว่า training cutoff หรือวันปิดอ่าน เอกสาร หนังสือ เว็บ ทุกอย่างที่เกิดขึ้น หลังวันนั้น AI ไม่เห็น ไม่รู้ ไม่ได้อยู่ในสมองมัน
ภาพที่ตรงที่สุดคือ ห้องสมุดที่ปิดประตูในวันหนึ่ง AI อ่านได้แค่ หนังสือที่อยู่ในห้องตอนปิด หนังสือใหม่ที่ออกหลังจากนั้น มันอ่านไม่ได้
ลองเล่นกับ AI ที่ปิดอ่านที่ปี 2025
สมมติว่า AI ตัวนี้ปิดอ่านที่ปี 2025 ลองคลิกคำถามจากปีต่างๆ ดูว่ามันตอบยังไง
เห็นไหมครับ AI ตอบเรื่องก่อน 2025 ได้แม่น ส่วนเรื่องหลัง 2025 บางทียอมบอกว่า ไม่รู้ บางทีก็มั่วขึ้นมา ขึ้นกับว่าคำถามดูเป็นเรื่องที่มี pattern คุ้นๆ หรือเปล่า
เรื่องที่กระทบจาก cutoff โดยตรง
- ข่าว เลือกตั้ง ภัยพิบัติ การเมืองล่าสุด AI ไม่รู้
- ราคา หุ้น ทอง น้ำมัน เงินดิจิทัล AI ไม่รู้ราคาวันนี้
- ดารา นักร้องที่เปลี่ยนสถานะ แต่งงาน เลิก ตาย เปิดอัลบั้มใหม่ที่เกิดหลัง cutoff
- เทคโนโลยีใหม่ รุ่นโทรศัพท์ใหม่ AI ตัวใหม่ feature ใหม่ของ app
- ผลกีฬา ฟุตบอลโลก โอลิมปิก ที่เพิ่งจบ
- กฎหมายใหม่ ภาษี ข้อบังคับ ที่เพิ่งประกาศใช้
ที่ AI หลอกได้ คือมันพยายามเดาคำตอบให้
ถ้าถามเรื่องหลัง cutoff AI ทำได้ 2 อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่ง
- ยอมรับว่าไม่รู้ เช่น "ขออภัย ข้อมูลของผมอัปเดตถึงปี 2025 เท่านั้น"
- มั่ว สร้างคำตอบที่ดูสมเหตุสมผลขึ้นมา ทั้งที่ไม่เคยรู้
แบบที่ 2 นี่แหละเป็นปัญหา เพราะมันไม่บอกเราว่ากำลังมั่ว ถามว่าวันนี้ใช้ iPhone อะไร AI อาจตอบรุ่นที่ไม่มีอยู่จริง พร้อมรายละเอียดครบ
สรุปบทนี้
- AI สร้างจากการอ่านข้อความครั้งใหญ่ครั้งเดียว แล้วไม่ได้อ่านอะไรเพิ่มอีก
- วันสุดท้ายของการอ่านเรียกว่า training cutoff หลังวันนั้น AI ไม่รู้
- เรื่องที่กระทบ ข่าว ราคา ดาราเปลี่ยนสถานะ เทคโนโลยีใหม่ ผลกีฬา กฎหมายใหม่
- AI บางทียอมรับว่าไม่รู้ บางทีก็มั่ว ขึ้นกับว่าคำถามคล้าย pattern เดิมไหม
บทต่อไป Phase 3 เริ่มแล้วครับ เอาความเข้าใจไปใช้ทำให้คุยกับ AI ได้ผลดีขึ้น Prompt ที่ดีไม่ใช่คำวิเศษ แต่เป็นการให้บริบทที่ถูกต้อง