Reset + Reflog: Git ไม่ลืม

ถ้าจะมีบทเดียวที่ทำให้คุณมอง Git เปลี่ยนไปตลอดกาล ก็คือบทนี้Git ไม่ลืม ทุก commit ที่เคยเกิดขึ้น Git เก็บไว้หมด อย่างน้อย 90 วัน ดังนั้นถ้ากดอะไรผิด อย่าเพิ่งตกใจ recover กลับได้เกือบทุกกรณี

Reset คืออะไร

git reset คือการย้าย pointer (ลูกศรที่ชี้ว่า branch อยู่ที่ commit ไหน) ของ branch ไปยัง commit ก้อนอื่น มี 3 mode: --soft, --mixed (default), --hard

• --soft = ย้าย HEAD อย่างเดียว ไฟล์ในดิสก์ + staging ไม่แตะ
• --mixed = ย้าย HEAD + ล้าง staging ไฟล์ในดิสก์ยังอยู่
• --hard = ย้าย HEAD + ล้าง staging + ล้างไฟล์ในดิสก์ด้วย

ที่คนกลัวคือ --hard เพราะถ้าคุณมีไฟล์ที่แก้ค้างอยู่ยังไม่ commit ไฟล์นั้นหายไปทันที แต่ถ้า commit ไปแล้ว commit ไม่ได้ “หาย” จริง แค่ pointer ไม่ชี้มันแล้ว

Reflog คือ safety net

git reflog คือ log ที่ Git เก็บ ทุกครั้ง ที่ HEAD เคลื่อน รวมถึง commit, checkout, merge, reset, rebase ทุกอย่าง แต่ละ entry มี hash ทำให้คุณกลับไปที่จุดนั้นได้เสมอ

ลองทำลายแล้ว recover ด้วยตัวเอง

ด้านล่างมี commit chain 3 ก้อน ลอง:

1. กด “commit ใหม่” 2-3 ครั้ง → ประวัติยาวขึ้น
2. กด “reset --hard HEAD~2” → commit “หาย” (จางลง)
3. ดู reflog ฝั่งขวา → hash ของ commit ที่หายยังอยู่ครบ
4. คลิก entry ใน reflog → HEAD ย้ายกลับ → commit กลับมาใช้ได้

Reset vs Revert

สองคำนี้ฟังคล้ายแต่ทำคนละอย่าง

• Reset เขียนประวัติใหม่ ลบ commit ออกจาก branch (ยังอยู่ใน reflog) เหมาะกับ commit ที่ยังไม่ push
• Revert สร้าง commit ใหม่ที่มี diff ตรงข้าม ไม่ลบประวัติเดิม เหมาะกับ commit ที่ push ไปแล้วและมีคนใช้อยู่

กรณีฉุกเฉินที่เจอจริง

สรุป

• Reset ย้าย HEAD pointer มี 3 mode: soft, mixed, hard
• Reset --hard อันตรายกับไฟล์ที่ยังไม่ commit (ไม่มี safety net)
• Reflog เก็บทุก HEAD movement อย่างน้อย 90 วัน ใช้ recover commit ที่ “หาย”
• Reset บน commit ที่ยังไม่ push ได้ แต่ commit ที่ push แล้วให้ใช้ revert
• Git ไม่ลืม ก่อนตกใจ ลอง git reflog ก่อน

lesson สุดท้ายจะรวมทุกอย่างที่เรียนมาเป็น feature branch workflow ของจริงในทีม เห็นภาพรวมว่า เวลาทำงานจริงใช้คำสั่งไหน ลำดับไหน