กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ (Pentagon) เซ็นสัญญาดีล AI สำคัญกับ 7 บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ ตั้งแต่ SpaceX ไปจนถึง OpenAI เพื่อนำโมเดล AI เข้าไปรันบน Classified Network ของกองทัพ แต่กลับมีชื่อหนึ่งที่หายไปอย่างตั้งใจ นั่นคือ Anthropic

เบื้องหลังดีลประวัติศาสตร์ของ Pentagon

เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2026 Pentagon ประกาศข้อตกลงนำเทคโนโลยี AI ไปใช้งานบนเครือข่ายความมั่นคงระดับลับสุดยอด (Classified Network) ร่วมกับ 7 บริษัท ได้แก่ SpaceX, OpenAI, Google, Microsoft, NVIDIA, AWS และ Reflection AI (สตาร์ทอัปสาย AI ที่ก่อตั้งโดยอดีตทีมนักวิจัย Google DeepMind)

แม้ Pentagon จะยังไม่เปิดเผยมูลค่าสัญญา แต่แถลงการณ์ระบุเป้าหมายชัดเจนว่า "These agreements accelerate the transformation toward establishing the United States military as an AI-first fighting force" หรือการเร่งยกระดับกองทัพสหรัฐฯ สู่การเป็นกองกำลังที่ขับเคลื่อนด้วย AI อย่างเต็มรูปแบบ

ความน่าสนใจอยู่ที่ Anthropic ผู้พัฒนาตระกูลโมเดล Claude ซึ่งเป็นหนึ่งในโมเดลที่กองทัพสหรัฐฯ เคยนำไปทดลองใช้งานจริง กลับไร้ชื่อในดีลรอบนี้

สำนักข่าว Defense News รายงานว่า Pentagon ตัดสินใจเขี่ย Anthropic ออก (Freeze out) แล้วหันไปจับมือกับคู่แข่งในตลาดทั้งหมดแทน (ที่มา: Defense News)

ทำไม Anthropic ถึงถูกกีดกัน

ความตึงเครียดนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2026 Pete Hegseth รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ได้แปะป้ายระบุว่า Anthropic เป็นความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain Risk) ซึ่งนับเป็นครั้งแรกที่ป้ายกำกับนี้ถูกนำมาใช้กับบริษัทเทคโนโลยีสัญชาติอเมริกัน จากเดิมที่มักใช้กับบริษัทที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐบาลต่างชาติ

ชนวนเหตุที่แท้จริงมาจากเงื่อนไขในสัญญา โดย Pentagon ต้องการให้ Anthropic อนุญาตให้ใช้งาน Claude ในภารกิจทางกฎหมายทุกรูปแบบ ("all lawful purposes") แม้จะฟังดูชอบธรรมตามกฎหมาย แต่ในทางปฏิบัตินั้นครอบคลุมไปถึงการพัฒนาอาวุธอัตโนมัติเต็มรูปแบบ (Fully Autonomous Weapons) และการสอดแนมข้อมูลประชาชนในวงกว้าง (Mass Domestic Surveillance) ซึ่งขัดแย้งกับหลักการความปลอดภัยขั้นพื้นฐานที่ Anthropic วางไว้ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งบริษัท

Dario Amodei ซีอีโอของ Anthropic ให้สัมภาษณ์กับ CBS News ยืนยันจุดยืนหนักแน่นว่า "We're not going to move on those red lines" เราจะไม่ยอมก้าวข้ามเส้นแดงที่ขีดไว้ ขณะที่ Donald Trump แสดงความไม่พอใจผ่าน Truth Social โดยระบุว่า Anthropic เป็นบริษัทหัวก้าวหน้าสุดโต่ง (RADICAL LEFT, WOKE COMPANY) (ที่มา: CBS News)

ต่อมาในวันที่ 9 มีนาคม 2026 Anthropic ยื่นฟ้องรัฐบาลสหรัฐฯ ต่อศาลแขวงรัฐบาลกลางแคลิฟอร์เนียตอนเหนือ และในวันที่ 26 มีนาคม ผู้พิพากษา Rita F. Lin ออกคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว (Preliminary Injunction) สั่งระงับการติดป้ายความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทาน ทว่า Pentagon ยังคงเดินหน้าตัดชื่อ Anthropic ออกจากสัญญารอบใหม่อยู่ดี

บทเรียนเรื่องจุดยืนและจริยธรรมของ AI

เหตุการณ์นี้สะท้อนคำถามที่ผู้คนในวงการสงสัยมานานว่า บริษัท AI จะกล้าปฏิเสธเงินก้อนโตและอำนาจรัฐได้จริงหรือไม่ กรณีของ Anthropic แสดงให้เห็นการยอมสูญเสียดีลมหาศาลกับกองทัพ เพื่อแลกกับการรักษาหลักการความปลอดภัยที่เคยให้คำมั่นไว้ ในขณะที่ยักษ์ใหญ่อย่าง OpenAI, Google หรือ Microsoft เลือกเซ็นสัญญารับงานโดยไม่มีข้อโต้แย้งในที่สาธารณะ

ผู้ใช้งานทั่วไปจะเริ่มมองเห็นภาพชัดเจนขึ้นว่า แต่ละค่ายมีจุดยืนและเส้นแบ่งทางจริยธรรมอย่างไร การเลือกใช้ AI ในอนาคตจึงไม่ใช่แค่เรื่องความเร็วหรือราคา แต่รวมถึงความน่าเชื่อถือของค่ายผู้พัฒนาด้วย

ภาพที่เกิดขึ้นจึงกลายเป็นว่า Pentagon ปิดประตูด้านหน้าไม่รับ Anthropic แต่หน่วยงานข่าวกรองกลับเปิดประตูด้านหลังเพื่อนำเครื่องมือที่มีความเชี่ยวชาญสูงไปใช้งานจริง

Emil Michael ปลัดกระทรวงกลาโหมฝ่ายวิจัยและวิศวกรรม (รักษาการในตำแหน่งเทียบเท่า CTO ของ Pentagon) ชี้แจงกับ The Register ว่าการใช้งาน Mythos เป็นประเด็นความมั่นคงเฉพาะกิจแยกต่างหาก แต่ยังคงย้ำคำเดิมว่า สำหรับ Pentagon แล้ว Anthropic ยังถือเป็นความเสี่ยงด้านห่วงโซ่อุปทาน (ที่มา: The Register)

3 ประเด็นสำคัญที่ต้องจับตา

1. คดีความ Anthropic ฟ้องร้อง Pentagon: ศาลอุทธรณ์ D.C. Circuit ปฏิเสธคำร้องขอระงับคำสั่งคุ้มครองของ Pentagon เมื่อวันที่ 8 เมษายน กระบวนการพิจารณาคดีหลักยังคงดำเนินต่อไป หาก Anthropic ชนะคดี Pentagon จะต้องยกเลิกป้ายกำกับความเสี่ยงทั้งหมดอย่างเป็นทางการ
2. การทดสอบ Claude Mythos ของ NSA: หากผลการประเมินชี้ว่า Mythos มีศักยภาพในการป้องกันไซเบอร์เหนือกว่าโมเดลคู่แข่ง Pentagon อาจตกอยู่ในภาวะจำยอมต้องกลับมาเจรจากับ Anthropic ใหม่อีกครั้ง
3. บรรทัดฐานใหม่ของอุตสาหกรรม AI: การที่ Anthropic เป็นเพียงเจ้าเดียวที่กล้าขีดเส้นปฏิเสธการทำอาวุธ อาจกลายเป็นแรงผลักดันให้นักพัฒนาและองค์กรธุรกิจทั่วโลก หันมาตั้งคำถามกับนโยบายของโมเดลค่ายอื่นๆ ที่ตนเองเลือกใช้งานในชีวิตประจำวัน

มุมมองสำหรับคนทำงานสายเทค

มหากาพย์ครั้งนี้ยังไม่ถึงบทสรุป การฟ้องร้องยังอยู่ในชั้นศาล และการประเมินโมเดลเฉพาะทางยังดำเนินอยู่ แต่สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนสำหรับคนทำงานสาย AI คือ ในวันที่โมเดลแต่ละค่ายเริ่มมีความสามารถไล่เลี่ยกัน สิ่งที่จะใช้ตัดสินใจเลือกใช้เครื่องมือ อาจไม่ใช่แค่สเปกบนกระดาษ แต่เป็นหลักการและความโปร่งใสของผู้สร้างโมเดลเหล่านั้น

ที่มาแหล่งข่าว

• Defense News: Pentagon freezes out Anthropic as it signs deals with AI rivals
• SiliconANGLE: Pentagon inks AI procurement deals with seven companies
• The Register: Pentagon keeps Anthropic barred despite Mythos interest
• TechXplore: Pentagon signs classified AI deals with tech giants, snubs Anthropic
• CNN Business: Pentagon strikes AI deals after shunning Anthropic
• CNBC: Pentagon Anthropic blacklist Mythos Michael
• CBS News: Anthropic CEO Dario Amodei interview on red lines
• TechPolicy.Press: Timeline of the Anthropic-Pentagon dispute
• Lawfare: Pentagon's Anthropic designation legal analysis
• Anthropic: Claude Mythos Preview
• Wikipedia: Anthropic-United States Department of Defense dispute