ข้างในของ Request/Response

ตอนนี้เรารู้แล้วว่า client ส่ง request ไปยัง URL ไหน แต่ “request” ที่ส่งไปจริงๆ หน้าตาเป็นยังไง?คำตอบอาจจะเรียบง่ายกว่าที่คิด HTTP message เป็นแค่ text ธรรมดาที่มีโครงสร้างตายตัว ถ้าเห็นครั้งเดียวก็จำได้ตลอดชีวิต

HTTP message คืออะไร

• Request และ Response ต่างก็เป็น HTTP message คือข้อความที่ client กับ server ส่งหากันตามฟอร์แมตของ HTTP
• เป็น text ล้วนๆ (ใน HTTP/1.1) เปิดอ่านด้วยตาเปล่าได้ ไม่ใช่รหัสลับอะไร
• ทั้ง request และ response มี โครงสร้าง 3 ส่วน เหมือนกัน ต่างกันแค่เนื้อหาในส่วนแรก

Mental model: ซองจดหมาย

คิดถึงจดหมายที่เราเขียนส่งไปรษณีย์

1. หน้าซอง บอกว่าจดหมายจะไปที่ไหน ถึงใคร (เหมือน start line ใน HTTP)
2. ข้อมูลประกอบ เช่น stamp, ประเภทไปรษณีย์ EMS (เหมือน headers)
3. กระดาษเปล่า 1 แผ่น คั่นระหว่างซองกับเนื้อใน
4. เนื้อจดหมาย เนื้อหาจริง (เหมือน body)

HTTP message ก็มี 4 ส่วนนี้เรียงจากบนลงล่าง ต่างแค่เขียนเป็น text ในไฟล์เดียวกัน

โครงสร้าง 3 ส่วนของ HTTP message

1. Start line บรรทัดแรกสุด บอกว่าอยากทำอะไร (ถ้าเป็น request) หรือผลเป็นยังไง (ถ้าเป็น response)
2. Headers ข้อมูลประกอบ บรรทัดละ 1 อย่าง รูปแบบ Key: Value มีกี่บรรทัดก็ได้
3. Empty line + Body บรรทัดว่าง 1 บรรทัดคั่น แล้วตามด้วยเนื้อหาจริง (ถ้ามี)

บรรทัดว่างสำคัญมาก เป็นตัวบอกว่า “headers จบแล้ว อะไรต่อไปคือ body” ถ้าไม่มีบรรทัดว่าง server/client จะแยกไม่ออกว่า header จบตรงไหน

หน้าตาของ Request

ลองดู request ที่ browser ส่งไปตอนเปิดหน้าอเมริกาโน่ในแอพกาแฟ

Request start line

• ตัวอย่าง: GET /menu/americano HTTP/1.1
• ประกอบด้วย 3 ชิ้นคั่นด้วย space
  • Method ต้องการทำอะไร (GET, POST, ฯลฯ) จะเรียนในบทถัดไป
  • Path ชี้ไป resource ไหน (จากบทก่อน)
  • HTTP version ใช้ HTTP เวอร์ชันอะไร (1.1, 2.0)

Request headers

• แต่ละบรรทัดรูปแบบ Name: Value
• Host ย้ำว่าจะคุยกับ server ชื่อไหน (1 server 1 IP อาจมีหลาย site)
• Accept บอกว่า client อยากได้ response รูปแบบไหน (JSON, HTML, รูป)
• User-Agent บอกว่าใครเป็นคนส่ง (browser อะไร, OS อะไร, app อะไร)
• Header ตั้งเองได้ มีชื่อเป็นมาตรฐานหลายสิบตัว จะเจาะลึกในบทที่ 6

หน้าตาของ Response

พอ server ประมวลผลเสร็จ มันส่ง response กลับ โครงสร้างเหมือน request เป๊ะ แค่บรรทัดแรกเปลี่ยนและมี body

Response start line

• ตัวอย่าง: HTTP/1.1 200 OK
• ประกอบด้วย 3 ชิ้น
  • HTTP version เวอร์ชันที่ server ใช้ตอบ
  • Status code เลขสถานะ บอกผลการขอ (200 = สำเร็จ, 404 = ไม่เจอ) จะเรียนในบท 5
  • Reason phrase คำอธิบายสั้นๆ ของ status (OK, Not Found, Internal Server Error)

Response headers

• Content-Type บอกว่า body เป็นข้อมูลรูปแบบไหน (JSON, HTML, รูป PNG, ฯลฯ)
• Content-Length body ยาวกี่ byte client ใช้เช็คว่าโหลดครบหรือยัง
• อีกหลายตัวเช่น Set-Cookie, Cache-Control, Server

Response body

• เนื้อหาจริงที่ client ขอ
• อาจเป็น HTML, JSON, รูปภาพ (ในรูปของ binary), วิดีโอ, ไฟล์ PDF
• Response บางประเภทไม่มี body เช่น 204 No Content (ลบของเสร็จเรียบร้อย ไม่ต้องส่งอะไรกลับ)

เปรียบเทียบ Request กับ Response แบบ side-by-side

คำศัพท์จากบทนี้

• HTTP message ข้อความที่ client/server ส่งหากัน ทั้ง request และ response
• Start line บรรทัดแรกของ message บอก method/path (request) หรือ status (response)
• Headers ข้อมูลประกอบ key-value รายบรรทัด
• Body เนื้อหาจริง (HTML, JSON, รูป) อยู่หลัง empty line
• Empty line บรรทัดว่าง คั่น headers กับ body
• HTTP version เวอร์ชันที่ใช้ เช่น HTTP/1.1, HTTP/2

สรุป

• HTTP message = text ธรรมดา มี 3 ส่วน: start line + headers + body
• Request start line: METHOD PATH HTTP/VERSION
• Response start line: HTTP/VERSION STATUS REASON
• Headers เป็น Name: Value กี่บรรทัดก็ได้
• บรรทัดว่างสำคัญ คั่น headers กับ body
• Body อาจมีหรือไม่มี ขึ้นกับประเภท request/response

ตอนนี้เห็นโครงของ message แล้ว ใน start line ของ request มีคำว่า GETนั่นคือ HTTP Method ที่บอก server ว่าอยากทำอะไรกับ resource บทถัดไปเราจะดู method ครบทุกตัวที่ใช้บ่อย (GET, POST, PUT, PATCH, DELETE) และเรียนคำสำคัญคำหนึ่งชื่อ idempotent ที่ทำให้แยก method ได้ถูก