ทำไม ping สำคัญกว่าความเร็ว

Promo เน็ตบ้านบอก "1000 Mbps" เซ็นสัญญาแล้ว แต่บางทีเปิด Google ก็ยังหน่วง เล่นเกมก็ยังแพ้เพราะ ping เด้ง ทำไม Mbps สูงไม่ทำให้ทุกอย่างเร็วขึ้น ตามที่คาดเสมอ

เพราะความเร็วของเน็ตจริงๆ มี 2 ตัว ที่แยกกัน ไม่ใช่ตัวเดียว ทั้ง 2 สำคัญในจังหวะที่ต่างกัน เลือกแพคเกจถ้าไม่เข้าใจตรงนี้ก็จ่ายแพงไปฟรีๆ

Bandwidth คือขนาดท่อ

Bandwidth หรือที่ promo เรียกว่า "ความเร็ว" วัดว่า ส่งข้อมูลได้เยอะแค่ไหนต่อวินาที ลองนึกถึง ขนาดท่อน้ำ ครับ

ท่อใหญ่ส่งน้ำได้เยอะต่อรอบ ท่อเล็กส่งน้ำได้น้อย หน่วยที่เห็นบ่อยคือ Mbps ย่อมาจาก megabits per second เลขนี้บอกปริมาณข้อมูล ต่อวินาที 100 Mbps หมายถึงส่งได้ 100 ล้านบิตต่อวินาที 1000 Mbps คือ 10 เท่า

Latency คือเวลาตอบกลับ

Latency ที่คนเรียกกันสั้นๆ ว่า "ping" วัดว่า ข้อมูลเดินทางไปกลับใช้เวลานานแค่ไหน ลองนึกถึง ระยะทางจากเราถึง server

หน่วยที่ใช้คือ ms (millisecond คือ 1 ใน 1000 ของวินาที) ping 10 ms คือเดินทางไปกลับเร็วมาก ping 200 ms คือช้า

Server อยู่ใกล้ (CDN ในไทย) ping ต่ำ Server อยู่ไกล (ที่อเมริกา) ping สูง Wi-Fi ที่ห่วยๆ ping ก็สูงด้วย

2 ตัวนี้แยกกันอิสระ

สิ่งที่ทำให้คนสับสนคือ bandwidth สูง ไม่ได้แปลว่า ping ต่ำ และ ping ต่ำ ก็ไม่ได้แปลว่า bandwidth สูง

ลองนึกถึง 2 ท่อ

• ท่อใหญ่ที่ยาวมาก bandwidth สูง ping สูง น้ำเริ่มไหลช้า เพราะต้องเดินทางไกล แต่พอเริ่มไหลแล้ว ได้น้ำเยอะต่อนาที
• ท่อเล็กที่สั้น bandwidth ต่ำ ping ต่ำ น้ำไหลถึงทันที แต่ได้น้ำน้อย

กิจกรรมไหน ใช้ตัวไหนเป็นหลัก

ในกล่องข้างล่าง สมมติว่ามี 2 แพคเกจให้เลือก เลือกกิจกรรมที่อยากทำ ดูว่าควรเลือกแพคเกจไหน

เห็นไหมครับ ตัวเลข Mbps สูงๆ ไม่ได้ดีเสมอไป ถ้าใช้ทำเรื่อง ที่ต้องการ ping ต่ำ แพคเกจถูกๆ ที่ ping ดีกว่า กลับชนะ

เลือกแพคเกจเน็ตบ้านยังไงดี

3 อย่างที่ promo ของผู้ให้บริการมักไม่บอก

• ping จริงตอนใช้งาน peak hour ตอนกลางคืน ping มักสูงกว่า กลางวัน เน็ตบางเจ้า overload หนัก
• upload speed ตัวเลข 1000 Mbps มักเป็น download ส่วน upload อาจช้ากว่ามาก ถ้าจะ video call หรือ upload ไฟล์ใหญ่ ตัวเลขนี้สำคัญ
• ความสม่ำเสมอ เน็ตบางเจ้าเร็วช่วงทดสอบ Speedtest แต่ ใช้งานจริงๆ หลุดเป็นช่วง

สรุปบทนี้

• เน็ตมี 2 ตัวเลขที่ต้องรู้ bandwidth (Mbps) และ latency (ping)
• Bandwidth คือขนาดท่อ ส่งของได้เยอะต่อรอบไหม Latency คือเวลาไปกลับเร็วไหม
• 2 ตัวนี้แยกกันอิสระ Mbps สูงไม่ได้แปลว่า ping ต่ำ
• ดู YouTube ดาวน์โหลดของใหญ่ ใช้ bandwidth เป็นหลัก
• เล่นเกม video call เปิดเว็บปกติ ใช้ ping เป็นหลัก
• เลือกแพคเกจให้ตรงกับการใช้งาน ไม่จำเป็นต้องเลือกตัวเลข Mbps ใหญ่ที่สุด

ปิด topic

ถ้ามาถึงตรงนี้ ขอแสดงความยินดีครับ ผ่านทั้ง 8 บทแล้ว ที่เคยเปิดเว็บแบบงงๆ ทุกวัน ตอนนี้น่าจะเห็นภาพแล้วว่าข้างหลังเกิดอะไรขึ้น

สิ่งที่ผ่านมา

• เปิดเว็บคือการขอจาก server แล้วรับกลับมา
• เครื่องเราหา server เจอผ่านระบบ DNS ที่แปลชื่อเป็นเลข
• ทุกเครื่องบนเน็ตมี IP ของตัวเอง
• HTTPS ล็อกข้อมูลระหว่างทาง ดูกุญแจที่แถบ URL ทุกครั้ง
• Cookie ทำให้เว็บจำเราได้ ลบหรือ block ได้
• CDN ทำให้เว็บใหญ่ๆ โหลดเร็วทั่วโลก
• Wi-Fi ฟรีในร้านกาแฟใช้ได้ ขอ HTTPS ทุกเว็บ และระวัง hotspot ปลอม
• เลือกเน็ตดูทั้ง bandwidth และ ping ไม่ใช่แค่ Mbps

จุดเด่นที่อยากให้จำไว้คือ internet ไม่มีอะไรลึกลับ ทุกอย่างเป็น การคุยระหว่างเครื่องคอมที่มีกฎเกณฑ์ชัดเจน เข้าใจกฎเกณฑ์พื้นฐานแล้ว ใช้ internet ได้อย่างมั่นใจขึ้น ไม่กลัวเกินเหตุ และไม่หลงเชื่อเรื่องที่ขู่จนเกินจริง