SELECT + WHERE

ดึงข้อมูลออกมาดู กรองด้วย AND/OR/IN/LIKE/BETWEEN, ใช้ DISTINCT เอาค่าไม่ซ้ำ และระวัง NULL trap (= NULL ไม่เวิร์ก ต้องใช้ IS NULL)

~8 นาที

Database ของ Vibe Mart มีลูกค้าเป็นพัน คำสั่งซื้อเป็นหมื่น ถ้าดึงออกมาทีเดียวคงไม่ไหว เราต้องเลือกเฉพาะที่อยากเห็น คำสั่งที่ทำหน้าที่นี้คือ SELECT คู่กับ WHERE ซึ่งเป็นคู่ที่ใช้บ่อยที่สุดในงานจริง

โครงสร้างพื้นฐาน

SELECT column1, column2
FROM table_name
WHERE condition;

3 บรรทัดนี้คือพื้นฐานของทุก query SELECT บอกว่าจะเอา column ไหน FROM บอกว่ามาจากตารางไหน ส่วน WHERE เป็นตัวกรองว่าจะเอา row ที่เข้าเงื่อนไขอะไรบ้าง ถ้าอยากได้ทุก column ก็ใช้ SELECT * ได้ แต่ในงานจริงควรระบุ column ที่ต้องการ เพราะเร็วกว่า และไม่ดึงข้อมูลเกินจำเป็น

WHERE ทำงานที่ database ไม่ใช่ที่ frontend

คนเริ่มต้นมักเขียนแบบนี้ ดึงทุก row ออกมาก่อน แล้วค่อยใช้ .filter() ใน JavaScript คัดอีกที ฟังดูตรงไปตรงมา แต่ถ้า Vibe Mart มีลูกค้าแสนคน database ก็จะส่งข้อมูลกลับมาเป็นแสน row network ใช้เวลาโอนเป็นนาที พอ JS filter เสร็จเหลือจริงแค่ 5 row เท่ากับเสียเวลาเปล่ามหาศาล

ถ้าใส่ WHERE ตั้งแต่ต้น database จะคัดเหลือ 5 row ก่อนส่งกลับ network ใช้เวลาแค่ ms กฎคือ กรองให้แคบที่สุดที่ database ก่อน แล้วค่อยให้ frontend จัดรูปแบบ

ลองเปลี่ยนเงื่อนไข ดูว่า row ไหนผ่าน

เลื่อน column และ operator ดูว่า row ไหนเข้าเงื่อนไข row ที่ไม่เข้าจะจางลงให้เห็นชัดๆ และดู SQL ที่ระบบสร้างขึ้นด้านบนได้ด้วย

เลือก column, operator และค่า ดูว่า row ไหนตรงเงื่อนไข

columnoperatorvalue

SELECT id, name, city, signup_date
FROM users
WHERE city = 'กรุงเทพ';

id	name	city	signup_date
1	ปอนด์	กรุงเทพ	2024-01-12
2	น้ำเพชร	เชียงใหม่	2024-02-03
3	เอิร์น	กรุงเทพ	2024-02-18
4	มาย	ขอนแก่น	2024-03-05
5	ฟิวส์	ภูเก็ต	2024-03-22
6	กิ๊ฟ	เชียงใหม่	2024-04-09
7	โบ๊ต	กรุงเทพ	2024-05-14
8	ใบหม่อน	สงขลา	2024-06-01
9	แตงโม	กรุงเทพ	2024-07-20
10	ก้อย	NULL	2024-08-08
11	ปลื้ม	ขอนแก่น	2024-09-15
12	ภูมิ	เชียงใหม่	2024-10-30

Database จะ "คัด" row ที่เข้าเงื่อนไขให้ก่อน ส่งกลับมา (4/12 row)4 rows

Operator ที่เจอบ่อย

=, !=, <, >, <=, >= ใช้เปรียบเทียบค่า
AND, OR, NOT ใช้ผสมเงื่อนไขหลายอันเข้าด้วยกัน
IN (a, b, c) ใช้เช็คว่าค่าอยู่ในชุดที่กำหนดไหม เช่น status IN ('paid', 'shipped')
BETWEEN a AND b เช็คว่าอยู่ในช่วง โดยรวมปลายทั้งสองข้างด้วย
LIKE 'น%' เปรียบเทียบ string ด้วย pattern โดย % หมายถึงตัวอักษรกี่ตัวก็ได้ ส่วน _ หมายถึงตัวเดียว

ผิด

SELECT * FROM users

WHERE city = NULL;

ผลลัพธ์: 0 rows

NULL ไม่ใช่ค่า แต่เป็น "ไม่มีค่า" การเปรียบเทียบกับ NULL ด้วย = ให้ผลเป็น unknown เสมอ ซึ่งไม่ใช่ true จึงไม่มี row ผ่านเงื่อนไข

ถูก

SELECT * FROM users

WHERE city IS NULL;

ผลลัพธ์: 1 row

ใช้ IS NULL หรือ IS NOT NULL เป็น operator พิเศษสำหรับเช็ค NULL โดยเฉพาะ

DISTINCT เอาเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำ

บางครั้งอยากรู้ว่า Vibe Mart มีลูกค้าอยู่กี่จังหวัด ถ้าเขียน SELECT city FROM users เฉยๆ จะได้ทุก row รวมที่ city ซ้ำกัน ใส่ DISTINCT ก่อน column เพื่อให้เหลือเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำ

SELECT DISTINCT city FROM users;

ไม่ใส่ DISTINCT

SELECT city

FROM users;

กรุงเทพเชียงใหม่กรุงเทพขอนแก่นภูเก็ตเชียงใหม่กรุงเทพสงขลากรุงเทพ(NULL)ขอนแก่นเชียงใหม่

ได้ทุก row ทั้งหมด 12 รายการ รวมที่ซ้ำกัน

ใส่ DISTINCT

SELECT DISTINCT city

FROM users;

กรุงเทพเชียงใหม่ขอนแก่นภูเก็ตสงขลา(NULL)

เหลือเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำ 6 ค่า (5 จังหวัด + 1 NULL)

Playground ลองเขียน query เอง

Playground ด้านล่างเป็น SQL จริงที่รันบน Vibe Mart database (SQLite ที่อยู่ใน browser) ลองคลิก suggestion หรือพิมพ์เอง กด Cmd/Ctrl + Enter เพื่อรัน

ตัวอย่าง:

SELECT id, name, city FROM users WHERE city = 'กรุงเทพ';

กด Cmd / Ctrl + Enter เพื่อรัน

สรุปบทนี้

SELECT col FROM table WHERE condition คือพื้นฐานของทุก query
WHERE ทำงานที่ database คัดให้แคบที่สุดก่อนส่งกลับ
AND/OR/IN/LIKE/BETWEEN ใช้รวมเป็นเงื่อนไขซับซ้อนได้
NULL ต้องใช้ IS NULL ห้ามใช้ = NULL เด็ดขาด
SELECT DISTINCT col ใช้เอาเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำของ column นั้น
บทถัดไปจะเรียงผลลัพธ์ และเอาแค่ N อันแรก

ก่อนหน้าTable, Row, Column ถัดไปORDER BY + LIMIT

SQL สำหรับมือใหม่

SELECT + WHERE

~8 นาที

โครงสร้างพื้นฐาน

SELECT column1, column2
FROM table_name
WHERE condition;

WHERE ทำงานที่ database ไม่ใช่ที่ frontend

ลองเปลี่ยนเงื่อนไข ดูว่า row ไหนผ่าน

เลือก column, operator และค่า ดูว่า row ไหนตรงเงื่อนไข

columnoperatorvalue

SELECT id, name, city, signup_date
FROM users
WHERE city = 'กรุงเทพ';

id	name	city	signup_date
1	ปอนด์	กรุงเทพ	2024-01-12
2	น้ำเพชร	เชียงใหม่	2024-02-03
3	เอิร์น	กรุงเทพ	2024-02-18
4	มาย	ขอนแก่น	2024-03-05
5	ฟิวส์	ภูเก็ต	2024-03-22
6	กิ๊ฟ	เชียงใหม่	2024-04-09
7	โบ๊ต	กรุงเทพ	2024-05-14
8	ใบหม่อน	สงขลา	2024-06-01
9	แตงโม	กรุงเทพ	2024-07-20
10	ก้อย	NULL	2024-08-08
11	ปลื้ม	ขอนแก่น	2024-09-15
12	ภูมิ	เชียงใหม่	2024-10-30

Database จะ "คัด" row ที่เข้าเงื่อนไขให้ก่อน ส่งกลับมา (4/12 row)4 rows

Operator ที่เจอบ่อย

=, !=, <, >, <=, >= ใช้เปรียบเทียบค่า
AND, OR, NOT ใช้ผสมเงื่อนไขหลายอันเข้าด้วยกัน
IN (a, b, c) ใช้เช็คว่าค่าอยู่ในชุดที่กำหนดไหม เช่น status IN ('paid', 'shipped')
BETWEEN a AND b เช็คว่าอยู่ในช่วง โดยรวมปลายทั้งสองข้างด้วย
LIKE 'น%' เปรียบเทียบ string ด้วย pattern โดย % หมายถึงตัวอักษรกี่ตัวก็ได้ ส่วน _ หมายถึงตัวเดียว

ผิด

SELECT * FROM users

WHERE city = NULL;

ผลลัพธ์: 0 rows

ถูก

SELECT * FROM users

WHERE city IS NULL;

ผลลัพธ์: 1 row

ใช้ IS NULL หรือ IS NOT NULL เป็น operator พิเศษสำหรับเช็ค NULL โดยเฉพาะ

DISTINCT เอาเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำ

SELECT DISTINCT city FROM users;

ไม่ใส่ DISTINCT

SELECT city

FROM users;

ได้ทุก row ทั้งหมด 12 รายการ รวมที่ซ้ำกัน

ใส่ DISTINCT

SELECT DISTINCT city

FROM users;

กรุงเทพเชียงใหม่ขอนแก่นภูเก็ตสงขลา(NULL)

เหลือเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำ 6 ค่า (5 จังหวัด + 1 NULL)

Playground ลองเขียน query เอง

ตัวอย่าง:

SELECT id, name, city FROM users WHERE city = 'กรุงเทพ';

กด Cmd / Ctrl + Enter เพื่อรัน

สรุปบทนี้

SELECT col FROM table WHERE condition คือพื้นฐานของทุก query
WHERE ทำงานที่ database คัดให้แคบที่สุดก่อนส่งกลับ
AND/OR/IN/LIKE/BETWEEN ใช้รวมเป็นเงื่อนไขซับซ้อนได้
NULL ต้องใช้ IS NULL ห้ามใช้ = NULL เด็ดขาด
SELECT DISTINCT col ใช้เอาเฉพาะค่าที่ไม่ซ้ำของ column นั้น
บทถัดไปจะเรียงผลลัพธ์ และเอาแค่ N อันแรก

ก่อนหน้าTable, Row, Column ถัดไปORDER BY + LIMIT