ทำไมตอบไม่เหมือนเดิม

หลายคนเคยเจอเรื่องนี้แน่นอนครับ ถามคำถามเดียวกันกับ AI สองครั้ง ได้คำตอบไม่ เหมือนเดิม บางทีต่างกันเยอะมาก ทำไมถึงเป็นแบบนั้น

บทนี้ตอบคำถามด้วยกลไกง่ายๆ ที่อยู่หลังการทายคำต่อไปของ AI

ทุกการทายคำ มีตัวเลือกหลายตัว

จำบทแรกได้ไหมครับ ตอน AI ทาย "วันนี้อากาศ___" เครื่องมีตัวเลือกหลายคำพร้อม เปอร์เซ็นต์ของแต่ละคำ คือ ดี 42% ร้อน 26% เย็น 14% และอื่นๆ

คำถามคือ เครื่องเลือกคำไหน

ปุ่มที่ชื่อ Temperature

AI มีปุ่มหนึ่งชื่อ temperature ที่คุมว่าจะเลือกคำต่อไปแบบไหน คนใช้ทั่วไปไม่เห็นปุ่มนี้ แต่บริษัทที่สร้าง AI ตั้งค่าไว้ให้แล้ว

• Temperature ต่ำ เลือกคำที่เปอร์เซ็นต์สูงสุดเสมอ ตอบเหมือนเดิมทุกครั้ง
• Temperature สูง สุ่มเอา คำที่เปอร์เซ็นต์ต่ำๆ ก็มีโอกาสโผล่ ทำให้คำตอบหลากหลายขึ้น
• Temperature สูงมาก สุ่มจนใกล้เท่ากันหมด คำตอบจะแปลกๆ บางทีไม่เข้าเรื่อง

ตัวอย่างที่ค่า temperature ต่างกัน

สมมติเราถาม AI "วันนี้อากาศเป็นยังไง" 3 ครั้งที่ค่า temperature ต่างกัน จะได้คำตอบที่ต่างกันได้ขนาดนี้

ที่ temperature = 0

เลือกคำที่เปอร์เซ็นต์สูงสุดเสมอ คำตอบจะเหมือนเดิมทุกครั้ง

• "วันนี้อากาศดีครับ"
• "วันนี้อากาศดีครับ"
• "วันนี้อากาศดีครับ"

ที่ temperature = 0.7

สุ่มแต่ยังเอียงไปคำที่น่าจะใช่ คำตอบหลากหลายแต่เข้าเรื่อง

• "วันนี้อากาศดีมากครับ ฟ้าใสไม่มีเมฆ"
• "วันนี้อากาศร้อนนิดหน่อยครับ"
• "วันนี้อากาศเย็นสบายเลยครับ"

ที่ temperature = 1.8

สุ่มสูง คำที่เปอร์เซ็นต์ต่ำๆ ก็มีโอกาสโผล่ คำตอบเริ่มแปลกๆ

• "วันนี้อากาศแบบสมดุลกัน"
• "วันนี้อากาศกระทันหัน"
• "วันนี้อากาศ ใจดีต้อนรับฤดูหนาว"

ค่าต่ำเหมือนเดิมเป๊ะ ค่าปานกลางหลากหลายแต่เข้าเรื่อง ค่าสูงเริ่มมั่ว

นี่แหละคือเหตุผลที่ตอบไม่เหมือนเดิม

แต่ละครั้งที่ AI ตอบคำถามเรา มันทายก้อนคำต่อไปทีละก้อน แต่ละก้อนมีเปอร์เซ็นต์ ของคำต่างๆ แล้วปุ่ม temperature เป็นตัวสุ่มเลือก ผลคือ เส้นทาง การทายไม่เหมือนเดิมทุกครั้ง แม้คำถามต้นทางเหมือนกัน

แล้วทำไมไม่ตั้ง temperature เป็น 0 ไปเลยให้ตอบเหมือนเดิมทุกครั้ง คำตอบคือ คนชอบคำตอบที่ไม่ซ้ำเดิม ฟังเป็นธรรมชาติกว่า มีไอเดียใหม่ๆ ในงานสร้างสรรค์ ถ้าตอบเหมือนเดิมเป๊ะ AI จะฟังเหมือนคู่มือ ไม่เหมือนคุยกับเพื่อน

สรุปบทนี้

• ทุกครั้งที่ AI ทายก้อนคำต่อไป มันมีตัวเลือกหลายตัวพร้อมเปอร์เซ็นต์
• ปุ่ม temperature คุมว่าจะเลือกแบบเดิมๆ หรือสุ่มเอา
• ค่าต่ำเหมือนเดิมเป๊ะ ค่าปานกลางหลากหลายแต่เข้าเรื่อง ค่าสูงเริ่มมั่ว
• นี่คือเหตุผลที่ถามเหมือนเดิมแล้วตอบไม่เหมือนเดิม ไม่ใช่ AI พังหรือ AI หลอก เป็นกลไกปกติ

บทต่อไป อีกขีดจำกัดที่เจอบ่อยมาก คุยยาวๆ กับ AI สักพัก แล้ว AI ลืมเรื่องที่บอก ตอนต้น ทำไม