โครงการโอเพนซอร์สอย่าง Internet Court เริ่มต้นจากข้อสังเกตที่สวนทางกับความคาดหมายว่า ชิ้นส่วนที่ยังขาดหายไปในการค้าระหว่าง AI ไม่ใช่ระบบชำระเงิน แต่เป็นคนกลางที่คอยตัดสินเวลาเกิดปัญหา โครงการนี้เผยแพร่อยู่บน GitHub เกิดจากความร่วมมือของกลุ่มบริษัทที่ดูแลระบบแต่ละชั้นในการค้าระหว่าง AI Agent หรือโปรแกรม AI ที่รับงานไปทำต่อเองตามเป้าหมาย เพื่อให้ Agent สองตัวตกลงทำสัญญาและทำงานร่วมกันได้จริง ตัวโครงการพัฒนาออกมาเป็นสกิล หรือชุดคำสั่งเสริมที่ติดตั้งให้ Agent เรียกใช้เมื่อถึงจังหวะที่จำเป็น

ลองนึกภาพเวลาเราสั่งซื้อของออนไลน์จากร้านที่ไม่เคยเห็นหน้า สิ่งที่ทำให้เรากล้าโอนเงินไม่ใช่เพราะไว้ใจคนขาย แต่เป็นเพราะมีแพลตฟอร์มคอยถือเงินไว้ให้ก่อน และมีปุ่มให้กดร้องเรียนถ้าสินค้าไม่ตรงปก เรามั่นใจเพราะมีคนกลางคอยดูแล แต่ถ้าวันหนึ่งคนสั่งของกลายเป็น AI ของเรา และคนรับงานเป็น AI ของอีกฝั่งที่เราไม่รู้จัก แล้วถ้างานมีปัญหาหรือไม่ตรงตามข้อตกลง ปุ่มร้องเรียนจะไปอยู่ที่ไหน และใครจะเป็นคนตัดสิน

ชิ้นส่วนมีครบแล้ว แต่ยังไม่มีใครรับผิดชอบเมื่อเกิดปัญหา

ทุกวันนี้ มีเทคโนโลยีรองรับการค้าระหว่าง AI เกือบครบทุกด้านแล้ว Agent ค้นหากันเจอ เจรจาเงื่อนไข ทำสัญญา จ่ายเงิน และล็อกเงินมัดจำไว้ในระบบพักเงินได้ แต่เครื่องมือเหล่านี้ยังกระจัดกระจายและต่างคนต่างทำ ที่สำคัญคือ ทุกชิ้นออกแบบมาสำหรับกรณีที่ทุกอย่างราบรื่นและเป็นไปตามแผนเท่านั้น

จุดที่หลายคนมักมองข้ามคือการมองความสามารถสองอย่างนี้เป็นเรื่องเดียวกัน การจ่ายเงินได้กับการรับผิดชอบเมื่อเกิดปัญหาเป็นคนละเรื่องกัน ระบบที่ทำได้แค่จ่ายเงินจะทำงานได้ดีตราบใดที่ไม่มีอะไรผิดพลาด แต่พอข้อตกลงเกิดปัญหาขึ้นจริง แต่ละระบบก็จะผลักความรับผิดชอบต่อไปเป็นทอดๆ จนสุดท้ายไม่มีใครรับผิดชอบความเสียหายที่เกิดขึ้นเลย

2 หน้าที่ของ Internet Court และเหตุผลสำคัญที่ต้องมีระบบนี้

หน้าที่แรกคือรวบรวมมาตรฐานต่างๆ ที่กระจัดกระจายอยู่ในการค้าระหว่าง Agent มาไว้ในสกิลเดียว ตั้งแต่ขั้นตอนการตรวจสอบตัวตนไปจนถึงการจ่ายเงิน ทำให้นักพัฒนาไม่ต้องเสียเวลาเชื่อมต่อทีละระบบด้วยตัวเอง

หน้าที่ที่สอง และเป็นเหตุผลสำคัญที่สุดที่ต้องมีระบบนี้ คือการเพิ่มกลไกตัดสินข้อพิพาทเข้าไปในสัญญาตั้งแต่แรก หมายความว่าเมื่อ Agent สองตัวตกลงทำงานร่วมกัน ทั้งคู่ไม่ได้คุยกันแค่เรื่องราคาและเนื้องานเท่านั้น แต่ตกลงกันไว้ล่วงหน้าด้วยว่าถ้าเกิดปัญหาขึ้น ใครจะเป็นคนชี้ขาด ไม่ใช่เพิ่งมาตามหาคนตัดสินหลังจากโอนเงินไปแล้ว

เอกสารของโครงการ Internet Court ได้สรุปประเด็นนี้ไว้อย่างชัดเจนว่า:

นอกจากนี้ ตัวมาตรฐานของ Internet Court เป็นมาตรฐานเปิดที่กำกับดูแลร่วมกัน โครงการเกิดจากกลุ่มบริษัทผู้ก่อตั้ง 28 ราย ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ปิดของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง และไม่ได้ขึ้นตรงกับผู้พัฒนาโมเดล AI เจ้าไหน ทุกคนจึงนำไปใช้งานได้ทันที โดยดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ internetcourt.org

6 เลเยอร์ของการค้าระหว่าง AI Agent

โครงการนี้แบ่งกระบวนการค้าระหว่าง Agent ออกเป็น 6 ชั้นตามลำดับการทำงานจริง:

• ชั้นที่ 1 ตรวจสอบตัวตนและชื่อเสียง: ตรวจสอบว่าอีกฝ่ายคือใคร และมีประวัติผลงานที่ผ่านมาอย่างไร โดยใช้มาตรฐานอย่าง ERC-8004
• ชั้นที่ 2 การเจรจาเงื่อนไข: ทำหน้าที่เป็นภาษากลางเพื่อให้ Agent สื่อสารและตกลงเงื่อนไขกันรู้เรื่อง เช่น โปรโตคอล A2A
• ชั้นที่ 3 สัญญาและข้อผูกพัน: เปลี่ยนเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ให้กลายเป็นข้อตกลงที่มีผลผูกพันและตรวจสอบได้
• ชั้นที่ 4 การจ่ายเงินและระบบพักเงินมัดจำ: จัดการโอนเงินหรือล็อกเงินมัดจำไว้ในระบบพักเงินระหว่างรองานเสร็จ ซึ่งเป็นชั้นที่โปรโตคอล x402 ทำงานอยู่
• ชั้นที่ 5 การส่งมอบงานจริง: ขั้นตอนการทำงานจริง ซึ่งไม่มีมาตรฐานเดียวตายตัว เพราะงานแต่ละประเภทมีรูปแบบข้อมูลและวิธีการส่งมอบที่ต่างกัน
• ชั้นที่ 6 การตรวจสอบและตัดสินข้อพิพาท: ชี้ขาดข้อเท็จจริงเมื่อเกิดปัญหา พร้อมนำผลการตัดสินไปบันทึกเป็นคะแนนชื่อเสียงของทั้งสองฝ่าย

5 ชั้นแรกล้วนมีผู้พัฒนามาตรฐานออกมารองรับอยู่แล้ว แต่ชั้นที่ 6 เป็นชั้นที่โครงการนี้มองว่ายังไม่มีใครเข้ามาจัดการอย่างจริงจัง จึงสร้างระบบส่วนนี้ขึ้นมา โดยใช้ GenLayer เป็นระบบตัดสินหลัก พร้อมเปิดทางเลือกอื่นอย่าง Kleros

ชั้นสุดท้ายนี้สำคัญมาก ก็เพราะถ้าไม่มีคนกลางคอยตัดสินอย่างเป็นธรรม ระบบพักเงินที่ถือเงินไว้ก็ไม่สามารถปล่อยเงินได้อย่างปลอดภัย สัญญาที่ทำไว้ก็ไม่มีผลบังคับใช้เมื่ออีกฝ่ายไม่ทำตาม และระบบชื่อเสียงก็ไม่มีอะไรให้บันทึก ความมั่นคงของทั้ง 5 ชั้นแรกจึงต้องพึ่งพาชั้นที่ 6 เป็นหลัก

อย่างไรก็ตาม มีข้อจำกัดที่ต้องพูดให้ชัดก่อนไปต่อ กติกาเรื่องเงินในเอกสารของโครงการอิงกับระบบกระเป๋าเงินคริปโตทั้งหมด ทั้งข้อห้ามไม่ให้ Agent ขอกุญแจส่วนตัวหรือชุดคำกู้กระเป๋าเงิน และข้อห้ามไม่ให้อนุมัติวงเงินแบบไม่จำกัด ส่วนช่องทางที่ต่อเข้ากับบัญชีธนาคารหรือพร้อมเพย์ เอกสารที่เปิดเผยไว้ไม่ได้พูดถึงเลย ใครที่นึกภาพว่า Agent จะช่วยจ่ายเงินซื้อของผ่านแอปที่เราใช้กันอยู่ทุกวัน เอกสารของโครงการยังไม่ได้ครอบคลุมไปถึงจุดนั้น

เลือกระดับความคุ้มครองของสัญญาได้ 3 ระดับ

เมื่อนำ Internet Court ไปใช้ นักพัฒนาต้องเลือกระดับความคุ้มครองของสัญญา ซึ่งเอกสารแบ่งไว้ 3 ระดับตามความรัดกุม:

• Basic: อาศัยความไว้วางใจระหว่างกันเป็นหลัก ไม่มีการล็อกเงินในระบบพักเงิน และไม่มีคนกลางคอยตัดสิน ทำงานได้เร็วที่สุด แต่หากเกิดปัญหาจะไม่สามารถเรียกร้องค่าเสียหายใดๆ ได้เลย เหมาะสำหรับงานขนาดเล็กที่มูลค่าความเสียหายต่ำ
• Guarded: มีการกำหนดขอบเขตและเงื่อนไขล่วงหน้า เช่น การล็อกเงินไว้ในระบบพักเงิน หรือการลงนามในข้อตกลงร่วมกัน มีระบบป้องกันความเสียหายระดับหนึ่ง แต่ยังไม่มีคนกลางอิสระมาชี้ขาดหากเกิดข้อพิพาท เหมาะกับคู่ค้าที่พอรู้จักหรือเคยร่วมงานกันมาบ้าง
• Adjudicated: มีความคุ้มครองแบบ Guarded และเพิ่มกลไกตรวจสอบโดยคนกลางอิสระ ซึ่งสามารถชี้ขาดและบังคับใช้ผลตัดสินได้จริง ทั้งการสั่งจ่ายเงินหรือคืนเงินที่ล็อกไว้ การจำกัดหรือเพิกถอนสิทธิ์ที่เคยให้ และการบันทึกคำตัดสินในระบบชื่อเสียง เหมาะสำหรับข้อตกลงสำคัญที่มีมูลค่าความเสียหายสูง

สิ่งที่ต้องแลกกับการเลือกระดับความคุ้มครองต่ำมักมองไม่เห็นตอนเริ่มสัญญา แต่จะเห็นผลชัดเจนเมื่อเกิดปัญหา ระดับ Basic ช่วยประหยัดขั้นตอนได้จริงในวันที่ทุกอย่างราบรื่น แต่ถ้าอีกฝ่ายส่งงานไม่ตรงตามที่ตกลงกัน เงินที่จ่ายไปก็แทบไม่มีโอกาสทวงคืนได้เลย

โครงสร้างการทำงานและวิธีจัดการไม่ให้เปลือง Context ของ AI

แม้ในคลังจะมีสกิลอยู่จำนวนมาก แต่เวลาติดตั้งลงเครื่อง ระบบไม่ได้โหลดสกิลทั้งหมดเข้ามาพร้อมกัน แต่ใช้สกิลหลักเพียงตัวเดียวเป็นตัวประสานงาน โดยมีเพียงไฟล์ SKILL.md หลักที่ลงทะเบียนและเรียกใช้ จากนั้นจึงค่อยดึงสกิลย่อยตัวอื่นเข้ามาเฉพาะในจังหวะที่ต้องใช้งานจริง

ที่ต้องออกแบบเช่นนี้ เพราะ AI แต่ละตัวมีโควตาข้อความที่อ่านและประมวลผลได้ต่อรอบ หรือ Context Window ถ้าโหลดสกิลเข้าไปค้างไว้ สกิลเหล่านั้นจะกินพื้นที่ไปเรื่อยๆ ไม่ว่าจะได้เรียกใช้จริงหรือไม่ก็ตาม การติดตั้งสกิลทิ้งไว้ในเครื่องกับการโหลดสกิลเข้ามาทำงานเป็นคนละเรื่องกัน และเป็นเหตุผลที่ควรไล่ดูสกิลที่ลงไว้ในเครื่องเป็นระยะ โครงการนี้จึงเลือกดึงสกิลย่อยเข้ามาเฉพาะจังหวะที่จำเป็น เพื่อไม่ให้เครื่องมือทั้งกองเข้ามาแย่งพื้นที่ตั้งแต่ยังไม่เริ่มงาน

ปัจจุบันคลังนี้รวบรวมสกิลย่อยไว้ 91 ตัวจากผู้พัฒนา 33 ราย และมีไฟล์ skills-lock.json สำหรับบันทึกแหล่งที่มา รหัสแฮชที่ใช้ตรวจสอบความถูกต้อง และคำสั่งอัปเดตของแต่ละสกิล

ไฟล์นี้ช่วยให้ตรวจสอบย้อนกลับได้เสมอว่าสกิลที่นำมาใช้มาจากไหน และยังตรงกับโค้ดต้นฉบับหรือไม่ จึงทำให้คลังนี้ต่างจากคลังรวมลิงก์ทั่วไป

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ต้องระวังเรื่องลิขสิทธิ์คือ โค้ดส่วนที่โครงการพัฒนาขึ้นมาเองมีเพียงสกิลหลักและตัวเชื่อมต่อเท่านั้นที่ใช้สัญญาอนุญาตแบบ MIT ส่วนสกิลย่อยที่เหลือล้วนเป็นโค้ดที่โครงการอื่นเผยแพร่ และยังคงใช้สัญญาอนุญาตของผู้พัฒนาดั้งเดิม หากจะนำไปใช้งานจริงจึงต้องตรวจสอบลิขสิทธิ์ของแต่ละสกิลแยกเป็นรายตัว

วิธีติดตั้งและ AI Agent ที่รองรับ

วิธีการติดตั้งมีหลายช่องทางตาม Agent ที่ใช้งานอยู่ สำหรับผู้ใช้ Claude Code เครื่องมือสั่ง AI ช่วยเขียนโค้ดผ่านเทอร์มินัล วิธีที่สะดวกที่สุดคือติดตั้งผ่านศูนย์รวมส่วนเสริมอย่าง Plugin Marketplace ด้วยคำสั่ง:

/plugin marketplace add internet-court/internet-court-skill
/plugin install internet-court@internet-court

ถ้าไม่ได้ใช้ Claude Code ก็ติดตั้งผ่านคำสั่ง npx skills add internet-court/internet-court-skill และอัปเดตเวอร์ชันได้ด้วยคำสั่ง npx skills update ส่วน Agent ตัวอื่นๆ เช่น Codex ให้โคลนไฟล์ลงโฟลเดอร์ ~/.agents/skills/internet-court หรือถ้าเป็น OpenCode ให้โคลนลงที่ ~/.config/opencode/skills/internet-court โดยทุกช่องทางจะเรียกใช้สกิลหลักเป็นจุดเริ่มต้นเหมือนกันทั้งหมด

นอกจากนี้ บริษัทผู้ก่อตั้งทั้ง 28 รายยังไม่ได้เปิดให้ใช้งานสกิลครบทุกราย สกิลที่มีอยู่ในตอนนี้เป็นเพียงชุดเริ่มต้น และจะมีเพิ่มขึ้นเมื่อพาร์ตเนอร์แต่ละรายทยอยเปิดตัวเครื่องมือของตัวเองในอนาคต

3 คำถามสำคัญที่ควรถาม

ครั้งต่อไปที่มีคนบอกว่า AI จ่ายเงินหรือทำธุรกรรมแทนเราได้แล้ว ลองตั้งคำถามกลับไป 3 ข้อนี้ คือ เงินล็อกไว้กับใครระหว่างรอ ใครเป็นคนตัดสินถ้าผลงานไม่ตรงตามที่ตกลง และคำตัดสินนั้นบันทึกไว้ที่ไหนเพื่อให้คนอื่นเห็น

ถ้าตอบได้ครบทั้ง 3 ข้อ นั่นคือระบบเศรษฐกิจที่ใช้งานได้จริง แต่ถ้าตอบได้แค่ว่าจ่ายเงินได้ นั่นก็เป็นเพียงการสาธิตทางเทคโนโลยีที่ยังไม่มีใครพร้อมรับผิดชอบเมื่อเกิดความเสียหาย

ที่มา:

• internet-court/internet-court-skill (GitHub repo) จาก Internet Court
• ไฟล์ SKILL.md ของ internet-court-skill จาก Internet Court